على گيلانى
58
مجربات حكيم على گيلانى ( فارسى )
آنها باطل شود مثل سقمونيا و تربد و افتيمون و غاريقون و بعضى باشند كه اگر بجوشانند قوت آنها باطل شود مثل افتيمون و تربد پس بهتر آنست كه ادويه را در آسيا بسايند و در هاون بكوبند و هاون طلا بهتر است و غاريقون بر غربال بمالند فائده در وقت طبخ همه ادويه را بيك بار نيندازند چه بعضى ادويه كمتر آتش خورد مثل نيلوفر و عناب و افتيمون و تربد و بعضى بسيار مثل سنا و بنفشه و امثال آن و اگر يكى باشد در ديگرى بدلش كنند چنانچه قصب الذريره را با مصطگى بسايند جهت جوارش جالينوس و اگر نيلوفر را بدست بمالند بعد از طبخ تلخ شود فائده در داروى كه بنفشه يا خميره بنفشه باشد هليلجات نكنند و اگر چه براى خوردن باشد چه با آنكه هر دو از عمل خود باز مىماند مضرت نيز نمىكند و كذلك جمع نكنند ميان صبر و افيون در داروى خوردن اما در ذرورات كه براى بستن خون زخمها كنند بسيار مفيد است تصويل جواهر اول جواهر را نيمكوب كنند بعد از آن بر سنگ سماق ( چخماق ) خوب بسايند و در پياله كنند و به آب مخلوط كنند و بجنبانند آنچه به آب ممزوج شده باشد ازو زود در كاسهء بزرگى بريزند آنچه در كاسه بماند باز بر سنگ سماق بريزند و بسايند و باز تصويل كنند و آنچه در ته كاسه بزرگ نشيند بعد از آنكه زمانى خوب گذاشته باشند و آب صاف شده بگيرند و جمع كنند اينست تصويل جواهر معجون چوب چينى اين معجون از تاليفات ماست بغايت نافع است در دفع ضعف قوى و كسل را و رنگ رخساره نيكو كند چوب چينى خوب بيست جزو عود مصطگى زعفران مكد پنج جزو دارچينى سورنجان شاذنج اشنه قرنفل وج قاقله فلفل گرد فلفل دراز بوزيدان جند شيطرج زنجبيل